بررسی حکومت سامانیان، اوضاع سیاسی، اقتصادي و اجتماعي آنها و روابط با خلافت عباسي و آل بوي

فرمت فایل: word تعداد صفحات: 191 چكيده : دولت با شكوه سامانيان كه حدود110 سال بر ناحيۀ ماوراءالنهر و خراسان بزرگ فرمانروايي كردند،ازاوراق زرين وافتخار آميزتاريخ ايراني محسوب مي شود. سامانيان به سامان خداة جدّ سامانيان منسوبند. فرزندان اسدبن سامان در بررسی حکومت سامانیان، اوضاع سیاسی، اقتصادي و اجتماعي آنها و روابط با خلافت عباسي و آل بوي|30020612|uvq|بررسی حکومت سامانیان, اوضاع سیاسی, اقتصادي و اجتماعي آنها و روابط با خلافت عباسي و آل بويه وآل زيار و علل انقراض سامانیان
یکی از برترین فایل های قابل دانلود با عنوان بررسی حکومت سامانیان، اوضاع سیاسی، اقتصادي و اجتماعي آنها و روابط با خلافت عباسي و آل بويآماده دریافت می باشد .

فرمت فایل: word



تعداد صفحات: 191









چكيده :



دولت با شكوه سامانيان كه حدود110 سال بر ناحيۀ ماوراءالنهر و خراسان بزرگ فرمانروايي كردند،ازاوراق زرين وافتخار آميزتاريخ ايراني محسوب مي شود.



سامانيان به سامان خداة جدّ سامانيان منسوبند. فرزندان اسدبن سامان در زمان مامون وارد خدمات دولتي شده و با بروز لياقت و كياست و دانش خود توانسته اند پله هاي ترقي را طي نمايند تا اينكه در سال 279 هـ اسماعيل بن احمد به عنوان مؤسس دودمان سامانيان در بخارا مستقر گرديد و با عدالت و شايستگي و رعيت پروري به مدت 16 سال امارت كرد . امراي ساماني 9 تن بودند و با اينكه به علت اشتراك مذهبي دست نشانده خليفه بغدا بودند ولي اولين حكومت مستقل ايراني را پايه گذاري كردند و در اين دورا زبان فارسي زنده شد ، افرادنام داري چون رودكي و ابو علي سينا درخشيدند .



علاوه بر اين اميران ساماني با آزاد منشي به مذاهب مختلف ميدان داده و با عث رواج علم و ادب شدند .



ازدوران نصردوم به عنوان عصر طلايي ياد مي شود كه از وزيراني چون جيهاني براي نظم دادن به امور استفاده كرده است ولي از زمان عبدالملك بن نوح ، نفوذ تركان به دربارباعث از هم پاشيدگي امور شدند. سايه شوم منازعات سياسي – نظامي ميا سرداران سپاه از يك سو و عصيان مدعيان قدرت از سوي ديگر و نهايتاً هجوم قدرت هاي همجوار و ازدياد عناصر ترك دردستگاه ساماني باعث فرو پاشي اين دولت شد و در سال 389 هجري قمري رودخانه جيحون توسط ايلك خان قراخاني ومحمد غزنوي مرز اين دو قدرت نوظهور ترك گرديد.





پیشگفتار:



دوران امارت سامانیان یکی از برجسته‌ترین دوره‌های تاریخ ایران و سرزمین‌های شرقی جهان اسلام است. این دوره از جهات گوناگون حایز اهمیت است: از یکسو به لحاظ دستاوردهای بی‌شمار علمی و از سوی دیگر به جهت آثار دیرپا و پر نفوذ اداری و اجتماعی، از طرفی، به گواهی مورخان و جغرافیانویسان این دوره یکی از کم‌نظیرترین دوره‌های تمدن اسلامی است.



در این دوره شهرهای خراسان بزرگ، مانند مرو، نیشابور، بلخ، هرات پایگاه فعالیتهای علمی و معارف دینی شد و در بخارا پایتخت سامانیان و مرکز سیاسی ـ فرهنگی شرق اسلامی ونیزدر سمرقند دیگر کرسی روز علمای بزرگی سر بر آوردند و دانشمندانی از سراسر سرزمین‌های اسلامی به آن شهرها رو کردند. همچنین با حمایت ایران و وزیران خردمند سامانی و هم به علایق شخصی، تألیفات بسیاری در علوم شرعی پدید آمد و علوم عقلی راه تکامل پویید. قسمتی از این میراث گرانبها به یادگار مانده است.



از سوی دیگر در عهد سامانیان و به تشویق این دودمان ایرانی، زبان و ادب فارسی جدید شکوفا و آثار فراوانی به نظم و نثر فارسی پدید آمد. این امر از لحاظ سیاسی و اجتماعی و فرهنگی تأثیرهای شگرفی بر جای نهاد و در نتیجه آن پاره‌ای از آداب و آیینهای کهن ملی زنده و برقرار ماند که داستانهای حماسی و جشن‌های ملی، بخشی از آن میراث باستانی است. بعلاوه با رویکرد و عنایت دربار بخارا به زبان عربی آثاری منظوم و منثور به این زبان تألیف شد.



در این زمان، در بسیاری از مناطق کشور حلقه‌های درس و بحث برقرار بود. افزون بر این رونق سازمان یافته، دانش‌ها مرهون نهادهای آموزش مستقلی بود بنام مدرسه که نخستین بار در شهرهای بزرگ سامانیان مانند بخارا و نیشابور، پا گرفت.



در زمان سامانیان، در نتیجه اتخاذ سیاست تسامح و تساهل و اعتدال، پیروان عقاید و فرق مختلف، به آزادی فعالیت می‌کردند. هم از این‌رو جریان‌های فکری گوناگونی پدید آمد. در این دوره برخورد افکار و مناظرات علمی در پویایی حرکت فکری و عقلانی و پیدایی شمار فراوانی از آثار کلامی و فلسفی سهمی انکارناپذیر داشت.



همچنین در این دوره، وزیران خردمند و کاردان سامانی، تشکیلات دیوانی و نظام اداری منسجمی پدید آوردند که سرمشقی برای سلسله‌ها و دولتهای بعدی شد. در روزگار سامانیان، حیات مادی نیز در نتیجه فعالیتهای تولیدی و تجاری تحول یافت، به گونه‌ای که در همه جا و در میان همه طبقات شور و نشاط اجتماعی و کار و تلاش به چشم می‌خورد.



این تحقق گستره زمانی اواسط سده سوم تا اواخر سده چهارم هجری قمری را در قلمرو سامانیان که از آن به مشرق یا خاوران و خراسان بزرگ و گاه خراسان و ماور‌النهر یاد می‌شود در برمی‌گیرد. این قلمرو پهناور، جز خراسان شامل بخش‌های گسترده‌ای از افغانستان و منطقه‌ای که در عرف جغرافیای سیاسی امروز آن را آسیای مرکزی می‌نامند از جمله جمهوری‌های نو استقلال یافته ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، قزاقستان و قرقیزستان است. این تحقیق با تکیه بر منابع اصیل و معتبر و مراجعه به پاره‌ای تحقیقات جدید انجام گرفته است و نگارنده امیدوار است که خوانندگان جوان با مطالعه آن با بخشی از تاریخ پرفراز و نشیب کشور ما آشنا شوند.







مقدمه :



رمز جاودانگی روزگار سامانیان و ستایش جهانیان از این عصر، در دستاوردهای عظیم و خیره‌کننده آن در عرصه‌های گوناگون علمی و هواخواهی از فکر و اندیشه است. سامانیان آفرینشگران عصری در تاریخ شدند که نخبگانش را به عنوان اخلاف صالح عهد طلایی یونان باستان باید شمرد. زیرا که معلم ثانی (ابونصر فارابی)، بطلمیوس ثانی (ابونصر عراق)، جالینوس ثانی (ابوعلی سینا)، بقراط ثانی (ابوطیب نیشابوری)‌ و... همگی محصول رستاخیز این روزگارند.



تب و تاب ایرانیان در عصر سامانیان حاکی از حضور مجدد این مردم در عرصه‌های سیاسی و نظامی و بویژه فرهنگی پس از دو قرن است. همچنان که رکود حیات فرهنگی از ساسانیان تا سامانیان نشانگر فقدان یک روح متحول و پویا در میان ایرانیان، و وجود نگرشهای متعصبانه حکام و خلفای عرب نسبت به این ملت فرهیخته است. این همه در حالی بود که سامانیان، در کنار احیا و تداوم فرهنگ و تمدن ایران باستان، به متحول ساختن مبانی اندیشه اسلامی در قالبهای نوین و خلاق نیز برآمدند. این خاندان، در پرتو اسلام، شعور و نگرش ایرانیان را رونق بخشیده و بدان جلوه عالمگیر دادند.



بزرگترین هنر سامانیان، ایجاد یک فضای مساعد و گسترده با عنایت به مکتب اسلام، در دورترین فاصله از حاکمیت خلفای عرب بود که در آن به دور از اندیشه‌های متعصبانه، به بسط آزاداندیشی و تساهل و تسامح و مدارا با افکار گوناگون می‌پرداختند. همان‌گونه که خراسان و مرکزیت دولت سامانی، در دورترین نقطه نسبت به خلافت عرب بود، ساختار فکری و فرهنگی آنان نیز بیشترین فاصله را از فرهنگ عرب داشت. بنابراین اگر آل‌بویه به اشاعه و تقویت فرهنگ و زبان و ادبیات عرب مبادرت می‌ورزند، بزرگترین افتخار سامانیان، دوری گزیدن از آن و احیای فرهنگ و ادب پارسی بود. شاهنامه، نمایش احیاء عنصر فرزانه ایرانی در قبال مهاجمان متعصب و بیگانه ترک و عرب است. لذا اگر فردوسی یک شاعر و متفکر جهانی شده است، این به سبب عمق کلام و اندیشه باز روزگار اوست.



یکی دیگر از اقدامات چشمگیر سامانیان در درون حوزه سیاسی قلمرو خویش، ایجاد یک روح متجانس در کالبد یک پیکره نامتجانس از فرهنگها و قومیتهاست. خراسان بزرگ، سرزمینی که از ری تا کاشغر را در بر می‌گرفت، نماد یک قلمرو متجانس فرهنگی و سیاسی شد. امروزه نیز با گذشت هزار سال، هنوز یک تاجیک بحق خود را در پیوند استوار فکری و فرهنگی با یک ایرانی می‌داند و بر آن پای می‌‌فشارد.



با توجه به مطالب گفته شده تحقيقي كه اينجانب از پيدايش تا برافتادن سامانيان را بررسي نموده و علل فروپاشي را نيز در فصلي جداگانه آورده ام اين تحقيق در هشت فصل به بررسي اوضاع سامانيان در دوران 110 ساله پرداخته شده است ، بنابراين اگر كمبود و نقايصي در اين رساله مشاهده مي شود معلول كم كاري و ضيق وقت اين جانب بوده است كه اميدوارم خوانندگان اين كاستي را برمن ببخشند و در آينده تحقيق كامل تري ارائه شود .



در آخر برخود وظيفه مي دانم از زحمات بي شائبه مسئولين محترم و دلسوز دانشگاه آزاد اسلامي واحد شبستر بخاطر فراهم نمودن امكانات تحصيلي دانش جويان در مقاطع بالاتر و جذب اساتيد توانمند و متعهد به خصوص رئيس سابق دانشگاه جناب آقاي دكتر لك و رئيس كنوني جناب آقاي دكتر امير پور صميمانه قدرداني نمده و از در گاه ايزد منان براي همه خدمتگذاران سنگر علم و دانش آرزوي توفيق و سلامتي مي نمايم .

















كليات











كليات



الف) هدف تحقيق: بررسي دقيق و موشكافانه چگونگي روي كار آمدن دودمان ساماني و پاگرفتن و استقراروتثبت قدر ت و سپس ضعف و اضمحلال را با توجه به به رويكرد هاي دو لت مردان و نفوذ تركان و جنبه هاي سياسي-نظامي خاندان ساماني هدف اصلي از تحقيق مي باشد.



همچنين بررسي اوضاع ماوراوالنهرو جغرافياي سياسي سامانيان و خراسان بزرگ وويژگيهاي مهم اين مناطق و تأثير آن بر تاريخ ايران مورد هدف مي باشد. ايكه اين دودمان سني مذهب چه نقشي در تاريخ ايران ايفا كرده اند براي اينجانب جالب توجه بوده است.



ب)تعريف واژگان تحقيق :مهمتترين واژگان مورد تحقيق به شرح زيرمي باشد:



برآمدن : كارش با لا گرفت ، پيروزي و ظفر



برافتادن : از هم پاشيدن



دودمان : سلسله



ساماني :منسوب به سامان ( جد سامانيان )



فروپاشي :اضمحلال و ازهم گسيختگي



ج)پرسش هاي تحقيق :قبل از اين تحقيق سوالهاي اساسي مطرح مي شود كه محقق بايد در پي كشف حقايق و رسيدن به پاسخ لااقل قانع كننده نه كامل باشد.



سوالات چنين است:



1-خاستگاه سامانيان كجاست؟



2-روند استقرارو قدرت يابي آن دودمان چگونه است ؟



3-نقش وزراي دانشمند دراين دور چيست؟



4-تركان آن سوي رود چگونه وچطور و چرا وارد ماوراءالنهرشدند؟



5-نقش تركان در براندازي و فرو پاشي خاندان ساماني چيست؟



6-علت زنده شدن فارسي و ادب ايراني در زمان چيست؟



د)فرضيات جواب به پرسشها:محقق براي سوالات فوق پاسخهايي را به طور فرض ارائه مي نمايد تا پس از تحقيق صحت و سقم آن مشخص شود.



پاسخ سوال 1-سامانيان به قريه سامان نزديك سمر قند منسوبند.و جدّ سامانيان خداة معروف بوده و دركارهاي دو لتي بوده وپس از تشرف به دين اسلام نيز فرزندانش وارد عرصۀ حكومت شده اند وتشكيل حكومت سامانيرا داده اند.



2-از زمان مأمون در رفع غائلۀ رافع در بخشي از ماوراءالنهر مستقر شده اند تا منجر به تأسيس حكومت در سال 276 هجري در زمان اسماعيل بن احمد مي شود.



3-وزيران دانشمندي چون خانوادۀ جيهاني وبلعمي كه از زمان نصر بن احمد روي كار آمده اند، باعث استحكام ورونق حكومت شده و سبب شده تا از عصر نصر دوم به دوران طلايي ياد شود.



4-تركان از طريق تجارت برده و براي خدمت در دربار و به كارگيري در سپاه بخاطر جنگ آور يشان و شجاعت و ساده بودنشان وارد دستگاه حكومتي شدند.



5-تركان بر اميران كم سن وسال مسلط شده وبه تدريج بر تمام امور حتي بر عزل ونصب امير ساماني و بر كناري وزرا و حتي اقدام به قتل و زنداني كردن وزرا نيز مسلط شدند تا اينكه دولت ساماني بين دو قدرت ترك قراخاني و غزنوي تقسيم شد.



6-براثر تسامح و آزادانديشي امراي ساماني و جذب دانشمندان و فرهيختگان زبان فارسي زنده شد. از جمله رودكي و فردوسي كه شاهنامۀ دقيقي را تكميل كرد وباعث سرازير شدن ادب دوستان به سرزمين ماوراءالنهر گرديد.



ه‍(روشهاي تحقيق :روش تحقيق بر مبناي پژوهش كتابخانه اي است كه بر اساس آن منابع دست اول و اصيل و معتبر و مراجعه به پاره تحقيقات جديد انجام گرفته است.